تئوری سینما - قسمت اول

پلان چیست ؟

واحد بیانی سینما پلان ( در زبان فرانسه ) شات ( در زبان انگلیسی ) نما ( در زبان فارسی ) می باشد . با چسباندن پلانها به هم فیلم بوجود می آید . ضمنا به اندازه های مختلف سایز انسان نیز در صفحه دوربین اندازه های پلان می گویند

در کل کوچکترین جزء زبان فیلم را پلان گویند . یک نما آن مقدار از نوار فیلم خام ( نگاتیو) است که با هر بار روشن شدن دوربین فیلمبرداری تا قطع شدن ان را بوجود می آورد . مدت زمان یک نما به طور معمول یک چهارم ثانیه ( ۶ کادر به بالا ) می باشد . بعد از فیلمبرداری نگاتیو را به پوزیتیو ( Positive) تبدیل و تصویر روی فیلم ظاهر می شود . نگاتیو قدرت ماندگاری زیادی دارد تا جاییکه بعضی از نگاتیوهایی که در ۱۰۰ سال گذشته تهیه شده اند هنوز به صورت سالم موجود می باشند

نماها یا ژلان ها بر اساس فاصله دوربین تا موضوع مورد فیلمبرداری از نظر فیزیک انسان به اندازه های مختلف تقسیم می شوند که عبارتند از

۱ - نمای بسیار دور Extreme Long Shot

نمایی که در یک محیط بسیار باز فیلمبرداری شده است

۲ - نمای دور Long Shot

فضایی بسته تر از extreme long shot یا اختصارا بسته تر از ELS

۳- فول شات Full Shot

نمایی از تمام قد یک انسان یا اختصارا FS

۴ - نمای نی شات ( نی شات ) Knee shot

یک نما یا کادر از سطح بالای سر تا سر زانو که اصطلاحا به این نما نمای هالیوودی یا آمریکایی نیز گفته می شود چون در فیلم های آمریکایی کاربرد بسیار زیادی دارد

۵ - نمای متوسط Medium Shot

یک نما یا کادر از سطح بالای سر تا کمر

۶ - نمای متوسط نزدیک Medium Close Shot

یک نما یا کادر از سطح بالای سر و مقداری از شانه ها تا زیر سینه

۷ - نمای نزدیک Close Shot --- Close Up

کادر از بالای سر تا زیر چانه

۸ - نمای بسیار نزدیک یا Extreme Close Up

یک نما یا کادر ازیشانی تا زیر لب

۹ - اینسرت Insert

به نماهایی شامل اشیایی غالبا بی جان و یا بی حرکت یا جزییات اعضای بدن به غیر از چهره انسان گفته می شود مثلا وقتی که می خواهند تصویری از دست بازیگر بگیرند می گویند می خواهیم یک اینسرت از دست تو بگیریم

تئوری سینما - قسمت دوم

در ادامه مبحث تئوری سینما ابتدا به بحث زوایای دوربین اشاره می کنیم . زوایای دوربین فیلمبرداری که جهت گرفتن فیلم مورد نظر بکار می رود شامل موارد زیر است :

۱ - زاویه دید سربالا یا Low Angle : در این زاویه دوربین تصویر را از زاویه پایین به بالا می گیرد

۲ - زاویه دید سرازیر یا High Angle : در این زاویه دوربین تصویر را از زاویه بالا به پایین می گیرد

۳ - زاویه دید عادی یا Eye Level : در این زاویه دوربین هم سطح دید بازیگر می باشد

۴ - زاویه کج یا Duch Angle : در این زاویه تصویر به صورت کج گرفته می شود

حرکت های دوربین Camera Movements

۱ - وقتی دوربین ثابت است و فقط سر دوربین به سمت چپ یا راست حرکت می کند . به این حرکت دوربین Pan گویند

۲ - وقتی دوربین ثابت است و فقط سر دوربین به طرف بالا یا پایین حرکت می کند . به این حرکت Tilt گفته می شود

۳ - وقتی دوربین اصطلاحا سفر میکند یعنی از جایی به جای دیگر میرود . به این حرکت Traveling یا Tracking گفته می شود

۴ - وقتی دوربین بر روی یک بازوی متحرک یا جرثقیل به طرف بالا یا پایین و یا چپ یا راست حرکت می کند . به این حرکت Cran گفته می شود

۵ - وقتی دوربین به یکی حرکات گفته شده حرکت کند بطوریکه بر روی سه پایه نباشد و با حرکت خود فیلمبردار وثلا در دست فیلمبردار جابجا گردد . به این نوع حرکت Steady Cam گفته می شود

۶ - وقتی دوربین به تمام حرکات گفته شده یا چند نمونه از حرکات گفته شده ترکیبا حرکت کند مثلا با کرین به جلو یا عقب تراولینگ کند و همراه با تراولینگ به چپ یا راست پن کند . به این نوع حرکت حرکات ترکیبی گفته می شود



مفهوم سکانس Sequence

مکان ملاک سکانس است . این مکان می تواند داخلی باشد یا خارجی . مثلا صحنه یک کلاس یک سکانس داخلی می باشد که به اینصورت تعریف می شود : کلاس درس - روز - داخلی

صحنه : جزیی از هر سکانس مثلا در سکانس : خانه مسعود - روز - داخلی صحنه می تواند شامل ۱ - اتاق مسعود ۲ - آشپزخانه مسعود ۳ - دستشویی مسعود و ... باشد

سکانس

صحنه

پلان

:اندازه فیلم ها : فیلم ها بر اساس عرض آنها به سه دسته تقسیم می شوند

۱ - فیلم ۳۵ میلی متری ۲ - فیلم ۱۶ میلی متری ۳ - فیلم ۸ میلی متری

مواد خام فیلم ها شامل ۱ - نگاتیو و ۲ - پوزیتیو فیلم می باشد .

در قسمت سفید رنگ فیلم و در قسمت دندانه دار فیلم محل ضبط صداست . صدا یا بصورت اپتیک یا نوری و یا بصورت مگنت یا مغناطیسی می باشد

مونتاژ : از کلمه مونته به معنی به هم چسباندن گرفته شده است . معادل فارسی این کلمه تدوین می باشد . معادل انگلیسی این کلمه EDIT می باشد

مراحل فیلمبرداری : ۱ - مرحله پیش تولید شامل انتخاب مکان فیلم - ...عوامل فیلم و

۲ - مرحله فیلم برداری

۳ - مرحله بعد از فیلمبرداری

در مرحله اول به مسائلی مانند طراح لباس - طراح گریم - خرید وسایل - انتخاب بازیگران - تمرین با بازیگران مانند روخوانی فیلم نامه و دوخت لباس و تست گریم و ... پرداخته می شود


مدیر تولید : شخصی است که از مهمترین وظایفش صحبت با بازیگر در مورد قیمت بازیگر - دستمزد عوامل - مدت زمان کار و ... می باشد

مدیر تدارکات : شخصی است که انجام کلیه امور تدارکاتی فیلم و .. را بر عهده دارد و زیر مجموعه مدیر تولید است

بعد از این مراحل فیلم وارد مرحله فیلمبرداری می شود . بعد از پایان یافتن فیلمبرداری خیلی ها من جمله بازیگران - گریم - نور پرداز و ... مرخص می شوند . بعد از این مرحله فیلم وارد لابراتوار می شود سپس وارد مرحله تدوین . در این مرحله فقط کارگردان - دستیار کارگردان و صدابردار حضور دارند

:صدا در سینما : صدا برداری در سینما به دو صورت انجام می گیرد

۱ - صدا برداری سر صحنه ۲ - صدا گذاری بعد از فیلمبرداری

سینمای ناطق در سال ۱۹۲۷ میلادی پا به عرصه ظهور گذاشت . شکل اولیه سینما بصورت سینمای صامت بوده است . فیلم سینمایی خواننده جاز اولین فیلم ناطق سینمای جهان بوده است . از این به بعد عملیات صدابرداری بصورت صدابرداری بر روی صحنه فیلمبرداری شده انجام می گرفت به اینصورت که یک نفر که معمولا به بوم من معروف است میکروفون مورد نظر را به یک دسته چوبی بنام بوم بسته و به دنبال صحنه مورد نظر که در حال فیلمبرداری می باشد می برد

بعد از فیلمبرداری و بعد از مونتاژ اولین مرحله دوبله فیلم می باشد . مرحله پایانی مونتاز را Fine Cut می گویند

صداگذاری به دو صورت انجام می گیرد : ۱ - صدا را دوبله می کنند. ۲- صداهای گوناگون روی فیلم گذاشته می شود

دوبلور ها باید سینک Sync صحبت کنند یعنی همزمان با صدای بابازیگر صحبت می کنند . فیلمی که صدای آن همزمان نباشد را ناسینک می گویند